Słubice i Frankfurt nad Odrą od lat łączą nie tylko mosty graniczne, ale także codzienna komunikacja miejska. Jednym z jej najważniejszych elementów jest transgraniczna linia autobusowa 983, która od 2012 roku kursuje pomiędzy obiema stronami Odry, obsługując mieszkańców dwumiasta.
Autobus 983 – codzienność dwóch miast
Linia autobusowa 983 została uruchomiona w 2012 roku jako odpowiedź na rosnące potrzeby komunikacyjne mieszkańców pogranicza polsko-niemieckiego. Już w pierwszym roku funkcjonowania przez granicę przewieziono około 304 328 pasażerów. W kolejnych latach liczba ta systematycznie rosła, by w 2025 roku osiągnąć poziom 435 992 przewiezionych osób.
Choć w przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się opinie, że z autobusu korzystają głównie mieszkańcy Niemiec, dostępne dane i obserwacje pokazują bardziej złożony obraz. Brakuje jednak szczegółowych statystyk rozdzielających pasażerów na obywateli Polski i Niemiec. Ani strona frankfurcka, ani słubicka nie prowadziły takich analiz.
Ruch dwukierunkowy. Codzienne potrzeby mieszkańców
Mieszkańcy Słubic dojeżdżają nią do pracy, szkół, urzędów czy na zakupy we Frankfurcie. Z kolei mieszkańcy Frankfurtu coraz częściej przyjeżdżają do Słubic, korzystając z oferty handlowej i usługowej miasta.
Jak podkreślają lokalni przedsiębiorcy, niemieccy pasażerowie stanowią istotną grupę klientów. Korzystają z restauracji, sklepów, bazaru czy usług fryzjerskich i kosmetycznych, co bezpośrednio przekłada się na dochody lokalnej gospodarki.
– Mieszkańcy Frankfurtu często przyjeżdżają autobusem do Słubic choćby na obiad, zakupy czy do fryzjera. To głównie osoby starsze, które nie chcą jechać samochodem. Wsiadają do autobusu, spędzają kilka godzin w mieście i wracają tą samą linią – mówi jeden z lokalnych przedsiębiorców.
„Bez tego autobusu byłoby ciężko”
Znaczenie linii 983 wykracza jednak poza turystykę i handel. Dla wielu rodzin to podstawowy środek codziennego transportu.
– Mój syn chodzi do szkoły w Niemczech, ale na lekcje angielskiego uczęszcza w Słubicach. Dojeżdża autobusem 983. Jeśli linia zostanie zlikwidowana, nie będzie miał jak dotrzeć . Wiem, że w podobnej sytuacji jest wiele rodzin – mówi mieszkaniec Słubic. – Autobus 983 sprawdza się również w przypadku dojazdów na dworzec we Frankfurcie, tym bardziej, że kupując niektóre bilety na pociąg (np. Brandenburger Ticket), są one ważne także w pojazdach frankfurckiej komunikacji miejskiej – dodaje.
Eksperyment „Autobus 983 Plus”
W ramach projektu Interreg „Mobilne Dwumiasto”, w okresie od 1 do 21 grudnia 2025 roku przeprowadzono pilotaż „Autobus 983 Plus”. Zakładał on wydłużenie wszystkich kursów w tygodniu o dwa przystanki przy słubickim bazarze (ul. Sportowa i ul. Kupiecka) oraz zwiększenie częstotliwości kursowania do 30 minut w dni robocze.
– Efekty pilotażu były wyraźne. Liczba pasażerów w tym okresie była o około 8 000 wyższa niż w analogicznych miesiącach 2023 i 2024 roku. Co istotne, dane wskazały również na szczególnie duże natężenie ruchu na przystanku przy ul. Kupieckiej w soboty – większe niż w dni robocze. W ocenie strony niemieckiej potwierdza to, że wielu pasażerów korzysta z linii w celach handlowych i turystycznych, m.in. odwiedzając bazar oraz Wieżę Widokową – podkreśla Marcin Krzymuski z Centrum Kooperacji we Frankfurcie nad Odrą.
W ramach pilotażu przeprowadzono także ankiety wśród pasażerów, których wyniki zostały opublikowane m.in. przez Słubice.
Finansowanie i napięcia społeczne
Dotychczas koszty funkcjonowania linii 983 były pokrywane przez stronę niemiecką. W tym roku Frankfurt zwrócił się jednak do władz Słubic z propozycją współfinansowania połączenia.
Ta informacja wywołała dyskusję wśród mieszkańców. W mediach społecznościowych pojawiły się zarówno głosy sprzeciwu, jak i poparcia. Część osób argumentuje, że nie powinno się finansować transportu, z którego – ich zdaniem – sami nie korzystają. Inni wskazują jednak, że likwidacja linii uderzyłaby w codzienne funkcjonowanie wielu rodzin i lokalną gospodarkę.
– Nie wyobrażam sobie, żeby ta linia została zlikwidowana. To dla nas codzienność i konieczność – podkreślają mieszkańcy.
Jakie to koszty?
Linia działa od 2012 roku i obsługiwana jest przez niemieckiego przewoźnika SVF. W latach 2012–2019 współfinansowała ją Gmina Słubice, jednak po zmianach prawnych od 2019 roku całość kosztów przejęła strona niemiecka. Jak wynika z danych, w latach 2022–2025 deficyt linii wyniósł 868 790,36 euro i został pokryty przez Frankfurt nad Odrą.
Obecnie oba miasta przygotowują się do utworzenia Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej, które mogłoby umożliwić wspólne finansowanie połączenia. Roczny koszt funkcjonowania linii wynosi ok. 418 466 euro, z czego deficyt to ok. 212 000 euro. Strona niemiecka proponuje równy podział kosztów, co oznaczałoby dopłatę w wysokości ok. 106 000 euro rocznie po każdej ze stron.
Jak podkreśla burmistrzyni Słubic Marzena Słodownik, brak porozumienia w tej sprawie może oznaczać likwidację połączenia. Jednocześnie wskazuje ona na szansę, jaką daje współpraca transgraniczna:
– Decyzja w sprawie linii 983 ma kluczowe znaczenie dla przyszłości komunikacji w naszym regionie. To nie tylko kwestia transportu, ale także codziennego funkcjonowania mieszkańców i rozwoju gospodarczego obu miast. Zachęcam do udziału w konsultacjach i wyrażenia swojej opinii – podkreśla burmistrzyni.
Wizyta Nadburmistrza Frankfurtu nad Odrą: „Ja przynoszę wolę utrzymania linii”
Konsultacje trwają
W sprawie ewentualnego współfinansowania uruchomiono konsultacje społeczne w Słubice. Do mieszkańców zwróciła się również burmistrzyni Marzena Słodownik, podkreślając potrzebę wypracowania rozwiązania, które uwzględni zarówno interes finansowy gminy, jak i potrzeby transportowe mieszkańców.
Konsultacje prowadzone są w terminie od 13 kwietnia do 11 maja 2026 roku.
Szczegóły konsultacji w poniższym materiale:
Przyszłość linii 983 pozostaje więc otwarta. Konsultacje społeczne mają pokazać, jakie rozwiązanie popierają mieszkańcy i czy linia 983 pozostanie stałym elementem komunikacji transgranicznej w dwumieście.
