Skażona woda w Górzycy po raz kolejny stała się poważnym problemem dla mieszkańców. Tym razem w wodzie wykryto bakterie z grupy coli oraz Escherichia coli. Dla wielu osób to już nie tylko uciążliwość związana z koniecznością korzystania z beczkowozów czy kupowania wody butelkowanej, ale przede wszystkim powód do coraz większego zdenerwowania. Mieszkańcy pytają wprost: dlaczego problem powraca i kiedy zostanie rozwiązany raz na zawsze?
Obecnie prowadzone są intensywne działania, które mają doprowadzić do przywrócenia odpowiedniej jakości wody. Wszystko wskazuje więc na to, że aktualny kryzys uda się opanować. Pozostaje jednak znacznie trudniejsze pytanie: co będzie za dwa lub trzy miesiące? Czy mieszkańcy Górzycy mogą mieć pewność, że problem nie pojawi się ponownie?
Te obawy są tym większe, że z odpowiedzi Zakładu Gospodarki Komunalnej wynika, iż część sieci wodociągowej w Górzycy pochodzi jeszcze z lat 50. i 60. ubiegłego wieku, a sama Stacja Uzdatniania Wody jest mocno wyeksploatowana i wymaga modernizacji. ZGK wskazuje również na problemy z biofilmem odkładającym się przez lata w sieci, konieczność czyszczenia zbiorników, wymiany części rurociągów oraz montażu dodatkowych zabezpieczeń, w tym lampy UV.
Co jest źródłem obecnego skażenia? Czy winna może być nieszczelność jednej ze studni? Dlaczego z kranów mieszkańców w różnych częściach Górzycy płynie woda o różnym wyglądzie – od mętnej, przez rdzawą, po zawierającą osad przypominający szlam? I przede wszystkim: co trzeba zrobić, aby za kilka miesięcy mieszkańcy ponownie nie usłyszeli, że wody z kranu nie można bezpiecznie używać?
O przyczynach problemów, stanie wodociągów, planowanych inwestycjach i kosztach rozmawiamy z Mariuszem Olejniczakiem, kierownikiem Zakładu Gospodarki Komunalnej w Górzycy.
Renata Hryniewicz: Panie Kierowniku, w Górzycy po raz kolejny mieszkańcy nie mogą bezpiecznie korzystać z wody. Dlaczego dochodzi do niego kolejny raz? Czy gmina zna źródło problemu?
Mariusz Olejniczak: Z informacji, które posiadam wiem, że w ostatnich latach było jedno zdarzenie pod koniec 2023 roku w miejscowości Górzyca, gdy był całkowity zakaz z korzystania wody poprzez przekroczenie większej ilości jednostek bakterii grupy coli. Natomiast od roku 2020 były trzy sytuacje warunkowego korzystania z wody również związanego z przekroczeniem jednostek z grupy coli (dwa razy w roku 2023 oraz jeden w roku 2024). Ostatnio problem pojawił się przed Świętami Wielkanocnymi tego roku w kwietniu, gdy nie zadziało urządzenie powiadamiające o braku prądu na Stacji Uzdatniania Wody w Górzycy spowodowane silnymi wiatrami przez co nastąpił całkowity rozbiór wody z dwóch zbiorników zaopatrujących mieszkańców w wodę.
Problem ten natychmiast został naprawiony poprzez zainstalowani sondy, która powiadamia przesyłając wiadomości sms na telefon do mnie i pracowników ZGK o braku prądu na SUW jak i o obniżeniu poziomu wody na zbiornikach. Tym razem woda jest lecz nie nadaje się do używania poprzez występujące w niej bakterie grupy coli oraz Escherichia coli. Aktualnie trwają działania mające na celu poprawę jakości wody przez pracowników Zakładu Gospodarki Komunalnej w Górzycy, odbyło się posiedzenie gminnego zespołu Zarzadzania Kryzysowego z udziałem Inspektora Sanepidu, zostały pobrane próbki. Poza tym prowadzona jest kontrola studni, rurażu oraz wystosowany apel do Naszych mieszkańców o zgłaszanie do zakładu wybitych, prywatnych studni głębinowych podłączonych do sieci, aby uregulować ten temat prawnie, a przede wszystkim technicznie bowiem używanie ich może powodować zmianę jakości wody w sieci wodociągowej (mieszanie się wód).
Czy wiecie już gdzie dokładnie dochodzi do skażenia – na ujęciu, w Stacji Uzdatniania Wody czy w sieci wodociągowej?
Aktualnie, poza działaniami naprawczymi, trwają czynności kontrolne przede wszystkim na ujęciach wody.
Ile jest punktów, w których badana jest woda z wodociągu Górzyca i gdzie dokładnie się znajdują? Czy przy każdym badaniu próbki pobierane są ze wszystkich tych punktów? Jeśli nie – z ilu?
Woda do badań pobierana jest z tzw. punktów zgodności wcześniej ustalonych z Sanepidem i przede wszystkim z właścicielami posesji, ponieważ w zdecydowanej większości są to nieruchomości prywatne, których właściciele wyrażają zgodę na pobór próbek. Na sieci wodociągowej obsługującej Górzycę i Owczary znajduje się takich punktów 5 i do tego za każdym razem próbki pobierane są w Stacji Uzdatniania Wody.
Czy badana jest również woda bezpośrednio wychodząca ze Stacji Uzdatniania Wody?
Tak, za każdym razem pobierana jest z SUWu.
Mieszkańcy zgłaszają nam, że w różnych częściach Górzycy woda wygląda zupełnie inaczej. Jedni pokazują brudną wodę, inni mówią o rdzy, jeszcze inni o osadzie przypominającym szlam. Skąd takie różnice? Czy może to świadczyć o problemie z samą siecią wodociągową?
Zgłaszane problemy związane są z wysłużoną infrastrukturą wodociągową, w której przez lata eksploatacji odłożył się biofilm (szlam), który z kolei jest od czasu do czasu zrywany przez przepływającą wodę, stąd pojawiające się zanieczyszczenia. Problem ten szczególnie widoczny jest podczas działań Straży Pożarnej pobierającej wodę z hydrantów do zadań ochrony p.poż.
Czy gmina sprawdziła te konkretne miejsca, z których mieszkańcy zgłaszają brudną wodę?
Oczywiście za każdym razem weryfikujemy zgłoszenia mieszkańców i prowadzimy w danym rejonie płukanie sieci wodociągowej.
Jak stara jest sieć wodociągowa w Górzycy? Które jej fragmenty są najstarsze?
Sieć wodociągowa była po części budowana w latach 50-60 ubiegłego wieku i sukcesywnie dobudowywana do dnia dzisiejszego np. nowe osiedla domków jednorodzinnych lata 2000-2024, wymieniony w 100% wodociąg w miejscowości Owczary w tatach 2024-2025. Najstarsze fragmenty są w północnej części miejscowości ponieważ od tej strony następowało rozprowadzenie sieci po miejscowości.
Ile awarii wodociągu odnotowano w Górzycy w 2025 i 2026 roku?
W roku 2025 odnotowano 8 awarii, natomiast w roku bieżącym dwie. Awarie i spadki ciśnienia mogą mieć „chwilowy” wpływ na jakość wody, ponieważ w zależności od rodzaju, zakresu uszkodzenia rurociągu, mogą dostać się do sieci fragmenty gruntu, piasku itp. Po każdej awarii, przy przywracaniu ciśnienia wykonywane jest płukanie sieci wodociągowej na hydrantach.
Co robicie obecnie poza dezynfekcją i płukaniem sieci, żeby problem bakterii nie wrócił za kilka tygodni lub miesięcy?
Tak naprawdę proces uzdatniania wody opiera się głównie na płukaniu filtrów w Stacji Uzdatniania Wody, płukaniu sieci wodociągowej i w razie potrzeby dezynfekcji studni, sieci i filtrów roztworem podchlorynu sodu. Obecnie planujemy przystąpić do czyszczenia betonowych zbiorników na wodę uzdatnioną przy Stacji Uzdatnainia Wody w Górzycy. Jest to proces bardzo złożony i aby zapewnić mieszkańcom ciągłość dostawy wody musimy do tego dobrze się przygotować.
W pierwszym etapie zamierzamy wymienić ruraż między SUW a zbiornikami na wodę uzdatnioną. Dodatkowo planowany jest zakup specjalnej lampy UV w celu poprawy jakości wody. Nadmienić należy, że nasza gmina otrzymała dofinansowanie na modernizację Stacji Uzdatniania Wody w ramach programu Polski Ład w roku 2022. Niestety wówczas wybuchł konflikt zbrojny Rosja – Ukraina i zabezpieczone środki finansowe nie wystarczyły na realizację tego przedsięwzięcia z powodu gwałtownego wzrostu cen materiałów i usług.
Ile kosztowały gminę dotychczasowe działania związane z kolejnymi przypadkami pogorszenia się jakości wody: badania, dezynfekcje, płukanie i beczkowozy?
Tutaj możemy podać ogólne koszty badań wody i zapobieganiu pogorszenia jakości ponieważ są to koszty w budżecie nie wyodrębniające tylko pogorszenia jakości wody. W roku bieżącym to koszt ponad 60 tys zł.
Czy Stacja Uzdatniania Wody wymaga modernizacji?
Tak, oczywiście. Jest ona już mocno wyeksploatowana. Jak już wspomniałem była już taka możliwość w roku 2022 gdzie zakres modernizacji był wskazany i zauważony a nawet oczekiwany. Na SUW zaplanowany był remont sieci międzyobiektowej, budowa nowych zbiorników na wodę uzdatnioną, osadnika wód popłucznych, systemu odprowadzenia ścieków, zakup neutralizatora z chlorowni, budowa nowego ogrodzenia z bramą i furtką, nowej infrastruktury wokół stacji oraz budowa instalacji zasilającej, sterowniczej i oświetlenia. Ogłoszonych było 6 przetargów na modernizacje, gdzie niestety wartość wycenionych wówczas prac przekraczała dwukrotnie pozyskane środki na ten cel.
Całe szczęście, że udało się pozyskać środki finansowe również w ramach wniosków Polski Ład na przebudowę ujęć wody w roku 2023 gdzie zmodernizowane zostały 4 ujęcia wody dla miejscowości Górzyca oraz w tym samym roku wykonany został system podnoszenia ciśnienia wody dla mieszkańców ulic Tulipanowej i częściowo Różanej (koszt ok 100 tys zł). Sukcesywnie jest budowana sieć wodociągowa na terenie Górzycy – ulice: Tulipanowa, Klonowa, Lipowa, Dębowa, Jarzębinowa, Fiołkowa co stanowi znaczny koszt w naszym budżecie.
Aktualnie odnosimy się do samej miejscowości Górzyca ale Gmina Górzyca to też inne miejscowości, które mają również problemy oraz potrzeby. Na terenie gminy w ostatnim czasie zostały wykonane działania np. wymiana sieci wodociągowej (w 80%) w miejscowości Pamięcin, wraz z modernizacją Stacji Uzdatniania Wody (stara była z eternitu) a ostatnio wybita została nowa studnia, wymiana sieci wodociągowej w 100% w Stańsku, Laskach Lubuskich (wraz z modernizacją SUW i uruchomieniem drugiej studni), Spudłowie (wraz z modernizacją SUW) , Ługi Górzyckie – wraz z modernizacją SUW i renowacją studni. Zdajemy sobie sprawę, że jeszcze czekają nas inwestycje w Żabicach, Czarnowie gdzie próbowaliśmy otrzymać dofinansowanie z KPO ale zostaliśmy ujęci na liście rezerwowej.
Studnie w innych miejscowościach są już też stare i musimy myśleć o budowie nowych, ale wiąże się to z kosztami samego odwiertu i urządzeń jak również pozwoleń wodno-prawnych, a to jest kosztowne i długotrwałe.
Czy rozważacie montaż dodatkowych zabezpieczeń np. stałego systemu dezynfekcji albo dodatkowego monitorowania jakości wody?
Aktualnie przygotowujemy się do czyszczenia dwóch zbiorników wody przy SUW, do montowania nowych zasuw na odnogach sieci, aktualizacji (w ogóle inwentaryzacji) map. Zaplanowany jest montaż lampy UV na stacji, a na to wszystko są potrzebne środki a aby te środki były potrzebne są wpływy do budżetu gminy, a opłata za wodę zgodnie z obowiązującą taryfą jest jedną z najniższych w całym kraju. Poza tym jest sporo mieszkańców którzy nie płacą lub płacą nieregularnie.
Potrzebna jest też współpraca z mieszkańcami, którzy mają swoje źródła wody i istnieje obawa że mogą być połączone z siecią wodociągową publiczną i powodować mieszanie się wód.
Mieszkańcy ponoszą dodatkowe koszty – kupują wodę butelkowaną, filtry a czasami nie mogą normalnie korzystać z wody, za którą przecież płacą. Czy gmina lub dostawca wody przewidują rekompensaty lub obniżenie rachunków za okres, kiedy woda była niezdatna do spożycia?
Jest to z całą pewnością dyskomfort życia Naszych mieszkańców takich sytuacjach i utrudnienie spowodowane koniecznością skorzystania z wody z innego źródła, dlatego ZGK podstawia dla mieszkańców beczkowozy a w mniejszych aglomeracjach dokonuje zakupu wody butelkowanej. Za każdym razem gdy tylko występują trudności wynikające z zakazu korzystania z wody pitnej Zakład organizuje odpowiednią ilość beczkowozów z odpowiednimi badaniami z sąsiednich gmin w celu dostarczenia mieszkańcom wody. Jeśli jest zakaz używania wody to nie dochodzi do korzystania z wody więc nie powinni być narażeni na koszty.
Mieszkańcy mówią nam wprost „Mamy dość”. Co Pan im odpowie?
Zdaję sobie sprawę z sytuacji jaka zaistniała i że należy zabezpieczyć przez zakład (Gminę) potrzeby mieszkańców czyli wodę. Proszę mi wierzyć, że nikt z nas ani ja, ani wójt, ani pracownicy zakładu nie stwarzają takich sytuacji. My też to przeżywamy i to nam najbardziej zależy, aby dostarczać wodę do odbiorców jak najlepszej jakości.
Część mieszkańców to rozumie, a część obwinia nas. Próbujemy robić wszystko aby szybko poradzić sobie z zaistniała sytuacją aby przywrócić „normalność” ale czasem to trwa np. pobór próbek, znalezienie na szybko firmy, która oczywiście odpłatnie wykona badania, no i oczekiwanie na wyniki co też nie jest szybkie bowiem cały proces jest czasochłonny.
Nadmienię, ze nasza gmina nie jest wyjątkiem – wokół nas, w sąsiednich gminach również pojawiają się takie sytuacje. Wiem, że nie jest to odpowiedni może przykład, ale obrazuje sytuację, która ma miejsce w całym kraju bowiem występują różne okoliczności poza awariami mi.in. susza, nadmierne deszcze powodujące podtopienia studni itd.
Kiedy problem zostanie rozwiązany systemowo? Proszę podać konkretny plan i termin.
Jeżeli ma Pani na myśli aktualną sytuację to myślę że w miarę szybko opanowana zostanie sytuacja bowiem jesteśmy w trakcie działań zmierzających do poprawienia jakości wody a powodem jest najprawdopodobniej nieszczelność jednej ze studni natomiast jeśli chodzi o modernizację tak Stacji Uzdatniania Wody jak i całej infrastruktury sieci wodociągowej to zależy od możliwości pozyskania środków zewnętrznych ponieważ z naszych wyliczeń wynika, że koszt modernizacji SUW oscylować może w wysokości 10-12 mln złotych co przy naszych dochodach budżetowych jest nierealnym zadaniem do udźwignięcia bez wsparcia z zewnątrz.
Myśląc o wymianie sieci wodociągowej to jest wydatek rzędu 20 mln zł. Robimy wszystko aby móc skorzystać z takiego wsparcia ale na dzień dzisiejszy nie ma dostępnych programów pozwalających na aplikowanie o wsparcie na tego typu cel. Musimy póki co mierzyć się z problemami małymi krokam,i tak jak nam pozwalają na to środki budżetowe.
Dziękuję
Czytaj też: Modernizacja oczyszczalni ścieków w Górzycy zakończona. Inwestycja za blisko 8 mln zł
